معنی و نکات دو غزل بهار عمر و سرود عشق

معنی و نکات دو غزل بهار عمر و سرود عشق از کتاب ادبیّات فارسی عمومی پیش دانشگاهی

                           شرح معنی و نکات غزل  بهار عمر

· ای خرم از فروغ رخت لاله زار عمر    باز­آ که ریخت بی گل رویت بهار عمر

ای که  پرتوی رویت باغ عمر مرا خرم  نموده است بازگرد که بدون چهره ی زیبای تو عمر من زیبایی خود را از می دهد.

فروغ رخ : استعاره مکنیه  (رخ همانند خورشید فروغ دارد)  -  لاله زار عمر :تشبیه   - گل روی: تشبیه - بهار عمر:استعاره مکنیه(عمر همچون درختی است که شکوفه دارد) ،برخی (شاخ نبات حافظ ،برزگر) آن را تشبیه گرفته اند، ولی وجه نخست ترجیح د ارد. هم چنین می تواند کنایه از دوران جوانی و خوشی عمر باشد.

·از دیده گر سرشک چو باران چکد رواست    کاندر غمت چو برق بشد روزگار عمر

اگر مانند باران از غم دوری تو اشک ببارم سزاوار است؛ زیرا در غم هجران تو عمرم به سرعت گذشت.

تشبیه روزگار عمر به برق - برق و باران: تناسب - دیده، سرشک و چکد:  مراعات نظیر

ادامه نوشته

پاسخ به خودآزمایی های زبان و ادبیات فارسی عمومی 2 پیش دانشگاهی

خودآزمايی زبان و ادبیات فارسی عمومی (2)پيش دانشگاهی،بر اساس کتاب چاپ سال تحصیلی جاری

صفحه 80

1- مقصود از « اسب سياه » و « لؤلؤ تر » به ترتيب « ابربهاري » و « باران » است .

2- ابر بهاري را به اسبي سركش تشبيه كرده است كه از ضربه هاي سم اش بر صفحه ي  آسمان ، باران همچون مرواريد مي بارد .

3- « مشك سياه » در شعر منوچهري استعاره از « سياهي گوش كبك » و سياهي داخل گلبرگ لاله ، « داغ لاله » است . در « ثمين » نيز استعاره از « قطرات باران و شبنم » است كه بر گلبرگ هاي لاله مي نشيند .

4- « خرگه » خيمه ي باشكوه و منفرد شاه و « خيمه » محل اسكان سربازان است ، چون لاله بلندتر از سبزه ها است و شكوه و جلوه ي آن بيشتر و تعداد آن كمتر است و سبزه ها به تعداد بي شمار لاله ها را احاطه كرده اند . لاله را شاهي در ميان خيل سربازان انگاشته است .

5- مسمّط          6- گويي بطّ سفيد : تخيّلي / مست و هشيار : نمادين – تخيّلي / راه بي نهايت : نمادين – تخيّلي / شب كوير : نمادين – تخيّلي – واقعي / سپيده ي آشنا : واقعي – تخيّلي

ادامه نوشته

پاسخ خودآزمايي هاي زبان و ادبيات فارسي عمومی پيش دانشگاهي 1

پاسخ خودآزمايي هاي زبان و ادبيات فارسي عمومی پيش دانشگاهي 1

  درس اول ني نامه ص 7

1-   جدايي : دوري از مقام وصل ، جدايي روح ما از روح كل

ني : انسان عاشق دورافتاده از محبوب ازل ، انسان عارف يا كامل ، مولوي

نيستان : عالم معنا ، ذات حق و مكان وصل

2-   بيت چهارم

3-   تاثير مثبت و منفي ني برافراد ، هم در شادي نواخته مي شود و هم در غم

4-   نابودي

5-   پرده ي اول : نغمه و آهنگ و موسيقي / پرده ي دوم : حجاب و مانع

پرده دريدن كنايه از آشكار كردن اسرار دل ، رسوا كردن

6-   عشق ، معشوق (خداوند)

7-   زيرا روح نيايش در تاروپود آن تنيده است .

ادامه نوشته

خودآزمايی پيش دانشگاهی۲ترم دوم

خودآزمايی پيش دانشگاهی۲

ترم دوم

88

1- مقصود از « اسب سياه » و « لؤلؤ تر » به ترتيب « ابربهاري » و « باران » است .

2- ابر بهاري را به اسبي سركش تشبيه كرده است كه از ضربه هاي سم اش بر صفحه – ي  آسمان ، باران همچون مرواريد مي بارد .

3- « مشك سياه » در شعر منوچهري استعاره از « سياهي گوش كبك » و سياهي داخل گلبرگ لاله ، « داغ لاله » است . در « ثمين » نيز استعاره از « قطرات باران و شبنم » است كه بر گلبرگ هاي لاله مي نشيند .

4- « خرگه » خيمه ي باشكوه و منفرد شاه و « خيمه » محل اسكان سربازان است ، چون لاله بلندتر از سبزه ها است و شكوه و جلوه ي آن بيشتر و تعداد آن كمتر است و سبزه ها به تعداد بي شمار لاله ها را احاطه كرده اند . لاله را شاهي در ميان خيل سربازان انگاشته است .

5- مسمّط

6- گويي بطّ سفيد : تخيّلي / مست و هشيار : نمادين – تخيّلي / راه بي نهايت : نمادين – تخيّلي / شب كوير : نمادين – تخيّلي – واقعي / سپيده ي آشنا : واقعي – تخيّلي

7- وقتي به آموخته ها و اطّلاعات خود تكيه نكند و به تجربه هاي عاطفي و برقراري ارتباط با دنياي برون بپردازد . صيقل دادن و شفّاف ساختن روح و انديشه شرط آفرينش آثار ماندگار است .

 

ادامه نوشته

پاسخ خودآزمايي ادبيات فارسي 2 ( متون نظم و نثر ) دوره ي پيش دانشگاهي رشته ي علوم انساني

 

پاسخ خودآزمايي ادبيات فارسي 2 ( متون نظم و نثر )  دوره ي پيش دانشگاهي

رشته ي علوم انساني

 خودآزمايي صفحه ي 9

1-     ابر پراكنده حجيم و بزرگ و سياه و درحال حركت بودن تكه هاي ابر بر آسمان آبي رنگ 

۲-    ابر به راي عاشقان و طبع بيدلان ، سيلاب خروشان ، غباري معلق ، فيلان پراكنده ، گرد زنگار ، موي سنجاب ، جوجه هاي سيمرغ (بچگان عنقا) ، چندن سوهان زده ، عبير بيخته، دودي برخاسته از آتش ... آسمان به آب ساكن ، صحرايي آبي رنگ ، آيينه ي چيني ، ديباي پيروزه گون و درياي سبز، لوح پيروزه و صفحه ي مينا . در اين تشبيهات تصوير ابرها مثل فيلان پراكنده ، و جوجه هاي عنقا و هم چنين تصوير آسمان به صحرا و دريا به خاطر وجه شبه روشني كه دارند ، زيباتر است .

۳-    ويژگي زباني : كثرت لغات فارسي و كمي لغات عربي سادگي زبان ، كهنه ومهجور بودن بعضي از لغات مثل عبير بيخته و مغبر - ويژگي فكري : واقع گرايي و توصيفات عيني و محسوس روح شادي و نشاط - ويژگي ادبي : به كار بردن  استعاره ، تشبيه هاي حسي و ملموس بسيار زيبا ، آرايه هاي ادبي طبيعي و ساده و قافيه ي ساده .

۴-      مصراع اول تيرگي مصراع دوم روشني و سفيدي

۵-      تكليف دانش آموزي - جهت راهنمايي مطلع قصايد را مي نويسيم .

سروش اصفهاني :

دو ابربام  زن گشت از دو سوي آسمان پيدا                    به هم ناگاه پيوستند و برشد از دو سو غوغا

قاآني : 

 به گردون تيره ابري بامدادان برشد از دريا               جواهر خيز و گوهر ريز و گوهربيز و گوهرزا

 

 

 

ادامه نوشته

نمونه سوال زبان فارسی پیش دانشگاهی

       

 

الف)معني ومفهوم شعر ونثر4نمره

1--در پاژه ي آن مشرعه اي ساخته است كه به پنج نايژه آب بسيار بيرون مي آيد.5/0

 

2-اين صافي سحار اوست كه سخن را مي پالايد.5/0

 

3-جمعي ورنايان مي آمدند- هر يكي ازار پاي چرمين پوشيده.5/0

 

4- انديشيدم كه باز براي ما چه خوابي ديده اند ؟ آنگاه سر خويش گرفتيم . 5/0

 

5- عينك هم مثل تعليمي وكراوات يك چيز فرنگي مآبي است.5/0

 

6-همراهان شيخ گفتند :اين سراي باز كنيم.5/0

 

7-بسيار رود بود در آن برزخ كبود                اما دريغ زهره ي دريا شدن نداشت.5/0

 

8-اين نخستين بار بود شايد: كان كليد گنج مرواريد او گم شد.5/0

 

ب)درك مطلب وخودآزمايي«8نمره»

1-با توجه به متن درس «آخرين درس»معلم با نوشتن عبارت «زنده باد ميهن»چه مفهوم ارزشمندي را القا مي كند؟5/0

2-منظور نويسنده از عبارت «يك قلم»يك كلمه را تمام مي كرد »و«سروازدن»چيست؟5/0

3-مفهوم جمله هاي «اين گمان در حق خويش برم بهتر »و«بركسي برچسب زدن»چيست؟5/0

 

4-فابل(fable) را تعريف كنبد ويك اثر كه چنين ويژگي دارد نام ببريد؟5/0

 

5-منظور شاعر از «مشك»در مصراع «كبك فروريخته مشك به سوراخ گوش»چيست؟5/0

6-در عبارت با اين همه هنوزم جرات آن هست »و«هنوزم»«م» چه نقشي دارد؟5/0

7-منظور از جمله ي «لطافت زيباي گل زير انگشتان تشريح مي پژمرد»چيست؟5/0

 

8-در عبارت «يك جانب با خشك دارد كنده اي عظيم كرده اند»معرب«كنده»چيست؟5/0

9-«پدرم از بام افتاده بود ولي دست از كمرش بر نمي داشت ودر لاتي كارشاهان را مي كرد»اين جملات بيانگر

      چه حالتي است؟5/0

10-«گل سرخ»در اين شعر سهراب شپهري«من مسلمانم قبله ام يك گل سرخ»نماد چيست؟5/0

11-مقصود عبارت «سنگ از پشت نمازم پيدا ست- همه ذرات نمازم متبلور شده است»چسيت؟5/0

 

12- با توجه به ابيات به سوالات داده شده پاسخ دهيد.

-ازسيم به سر يكي كله خود                   زآهن به ميان كمربند

-باشير سپهر بسته پيمان                           با اختر سعد كرده پيوند

-وزبرق تنوره است بتابد                         زالبرز اشعه تابه الوند

-اي مادرسر سپيد بشنو                            اين پند سياه بخت فرزند

-از سر بكش ان سپيد معجر                      بنشين به يكي كبود اورند

1- در بيت اول منظور از كله خود وكمربند اهنين چيست؟5/0

2-منظور از شير سپهر واختر سعد در بيت دوم چيست؟5/0

3-منظور از البرز تا الوند چيست؟25/0

4-منظور از مادر وفرزند در بيت چهارم چيست؟5/0

5- «سپيد معجر» استعاره از چيست؟25/0

13-مفهوم عرفاني هر يك از واژه هاي مشخص شده را بنويسيد.5/0

تبتل والتزام فقر او را به كمال استغنا رسانيده بود.

ج)درآمدها- تاريخ ادبيات-سبك شناسي (2نمره)

1- پيروان كدام نوع ترجمه نمي خواهند از دنياي نويسنده فاصله بگيرند و مي كوشند ساخت هاي زبان مبدا را وارد زبان مقصد كنند؟5/0

2-يك اثر مهدي اخوان ثالث را نام ببريد كه شعر نو نيمايي را به خوبي تجزيه وتحليل كرده است؟25/0

3-از برجسته ترين چهره هاي مكتب ادبي طبيعت گرايي «ناتوراليسم»است25/0

4-نام نويسندگان آثار زير را بنويسيد تورا اي كهن بوم وبردوست دارم(          ) شلوار هاي وصله دار(         ) 5/0

5- دو مورد از ويژگي هاي دوره نخست شعر نيما را بنويسيد. 5/0

د)شعر حفظي 1 نمره

ابيات زير را كامل كنيد

الف)وفا نكردي وكردم........................           شكستي ونشكستم.................

ب)نازك آراي تن..............................           كه به جانش كشتم وبه جان.......................

 

 

 

 

                                                                                                            نيك فرجام باشيد

رحيم پور -   بهار87