شعر و شاعران عرب و منوچهری : (قسمت چهارم )

منوچهری در پنداشت خود از فرهنگ عرب به عنوان نمونه ای دلخواه بیش از هر چیز شیفته بلاغت بر اعجاز قرآن و اعجاز گونه های شعر عرب بود و بسیاری از اشعار و افکار و عادات آنان را در شعر خود داخل کرده است . اخذ مضمون او از شاعران عرب به اندازه ای است که گاه برخی از سروده های وی ترجمه گونه ای از شاعران عرب است .                     

برای مثال ابی المحجن ثقفی گفته است :

اذا مت فاد فنی الی خلل کرمه                     تروی عظامی بعد موتی عروقها

و لا تدفننی فی الفلاه فاننی                       اخاف اذ امت ان لا اذوقها

ادامه نوشته

راه حقيقت (اهميت و ضرورت پژوهش)

انسان را موجودي جستجوگر دانسته‌اند، آدمي وقتي حقيقتي را به دست مي‌آورد، آرامش مي‌يابد. از اين روست كه پژوهش و پژوهشگري در طول تاريخ بشر استمرار يافته است. انسانها بدون آن كه از پژوهش خود سودي حاصل كنند آن را محقق مي‌ساختند. وقتي آدمي در برابر سوالي قرار مي‌گيرد كه حتي دانستن آن به لحاظ مادي با ندانستن آن مساوي است، چنين جوابي مي‌تواند او را آرام كند كه انسان همواره جوياي شنيدن و يافتن است

ادامه نوشته

تشبیه و تصویرهای شعری و آفرینش های ادبی منوچهری(قسمت دوم )

 

از دیگر  منابع تصویری و تشبیهی در شعر منوچهری شغل ها و حرفه های اجتماعی است. که از منابع پر بسامد نسبت به تصویرسازی با حروف و علوم و کتابت در شعر منوچهری به حساب می آید. اما نکته ی قابل توجه این است که در کل طبقه ی عامه و فرودستان چندان نمود و انعکاس ندارد و تشبیهات زرینه ای و سیمینه ای بیشتر نمود دارد. در بیت ذیل در وصف ممدوح می گوید :                                                                                                                     

گاه صراف و گه بزاز و هرگز کس ندید       رایگان زر صیرفی و رایگان دیبا بزاز                                     

در ابیات دیگر به بعضی از مشاغل و حرفه های عامه مردم اشاره دارد :

چو سندان آهنگران گشته یخ                     چو آهنگران ابر مازندران

برآید به زیر آن تگرگ از هوا                         چنان پتک پولاد آهنگران

ززاغان بر نوژگویی که هست                       کلاه سیه بر سر خواهران

چنان کارگاه سمرقند گشت                       زمین از در بلخ تا خاوران

ادامه نوشته

تشبیه و تصویرهای شعری و آفرینش های ادبی منوچهری(قسمت اول)

یکی از موضوعات مهم و اساسی در شناخت ارزش هنری و ادبی شعر هر شاعر توجه به دو عنصر وزن و عاطفه است که این دو نکته در شعر سنتی و اشعار شاعرانی همانند منوچهری ، نظامی ، حافظ و ... بیشتر نمود و مصداق پیدا می کند و ضرورت شناخت این عناصر شعری بیشتر احساس می شود و اگر این دو عنصر اصلی شعر نادیده انگاشته شود ، دیگر واژه ای به نام « شعر » و « آفرینش ادبی » در ذخیره ی زبانی آن جامعه ی زبانی به محاق فراموشی سپرده می شود و از دیگر سو وزن عروضی نیز فقط عاملی برای تحریک و تهیج ذوق ادبی است . و در شعر ، وزن نیز در خدمت عاطفه است و بیان عاطفه به کمک صور خیال و از راه علم بیان است .

ادامه نوشته

وضع عمومي علم وادب در قرن هفتم و هشتم --> شعر فارسي در قرن هفتم و هشتم

وضع عمومي علم وادب در قرن هفتم و هشتم --> شعر فارسي در قرن هفتم و هشتم

شعر فارسي در اين دوره با شدتي بيش از پيش از بدبيني و ناخشنودي از اوضاع روزگار و ناپايداري جهان و دعوت خلق به ترك دنيا و زهد و نظاير اين افكار مشحونست. علت آن هم آشكار مي‏باشد و آن وضع سخت و دشواريست كه با حمله مغول آغاز شده و با جور و ظلم عمال دوره آنان و با خونريزيها و بي‏ثباتي اوضاع در دوره فترت بعد از ايلخانان ادامه يافته و محيط اجتماعي ايران را با دشوارترين شرايطي مقرون ساخته بود. همين وضع مورث توجه شديد غالب شعرا به مسائل ديني و خيالات تند صوفيانه و درويشانه و گوشه‏گيري و در نتيجه تصورات باريك و دقيق نيز شده است.
در عصر مغول بر اثر انتشار بسياري از مفاسد اخلاقي انتقادات اجتماعي به شدت رواج يافت. البته پيش از اين تاريخ از اين قبيل انتقادات در اشعار شعرا خاصه در شعراي قرن ششم كه بر اثر تسلط تركان و رواج بعضي مفاسد از اوضاع ناراضي بودند، نيز مشاهده مي‏شود ولي در عهد مغول به همان نسبت كه مفاسد اجتماعي رواج بيشتري يافت به همان درجه هم اين انتقادات شديدتر و سخت تر شد. از اين انتقادات سخت در آثار سعدي خاصه گلستان و در هزليات او و در جام جم اوحدي و د رغزلهاي حافظ و آثار شعراي ديگر بسيار ديده مي‏شود و از همه آنها مهمتر آثار شاعر و نويسنده خوش ذوق هوشيار «عبيد ذاكاني قزويني» است كه آثار او نظماً و نثراً حاوي مسائل انتقادي تنديست كه با لهجه ادبي بسيار دلچسب و شيرين بيان كرده و در اين باب گوي سبقت از همه شاعران و نويسندگان فارسي زبان بوده است. حقاً هم هيچ دوره‏يي از ادوار مقدم بر او در ايران به نحوي كه او مي‏خواسته مانند عهد زندگي وي نمي‏توانست مضاميني بدان شيريني و خوبي براي انتقادات اجتماعي او فراهم سازد.

جهت خواندن بقیه‌ي مطالب ادامه‌ي مطلب را كليك كنيد

ادامه نوشته